यो निर्देशिका स्थानीय तह (पालिका) का लागि तयार पारिएको हो। किसान सूचीकरण प्रणालीमा पालिकाको भूमिका सबैभन्दा ठूलो हुन्छ। गणक/सहजकर्ताले पेस गरेको विवरण वडामा पठाउने, वडाबाट प्रमाणित भएर आएको विवरण जाँची केन्द्रमा सिफारिस गर्ने, र केन्द्रबाट वर्गीकरण भएपछि किसान परिचय पत्र छापी किसानलाई हस्तान्तरण गर्ने जिम्मेवारी पालिकाकै हो।
निर्देशिकाका प्रत्येक चित्रमा रातो गोलाकार अंक (१, २, ३ …) राखिएको छ। चित्रमुनिको विवरणमा सोही अंकले कुन ठाउँमा के गर्ने भन्ने बताउँछ।
प्रणालीमा प्रवेश गर्न पालिकालाई तोकिएको प्रयोगकर्ता नाम र पासवर्ड आवश्यक पर्दछ। पासवर्ड बिर्सनुभएको वा खाता बन्द भएको अवस्थामा सम्बन्धित स्थानीय तह वा कृषि कार्यालयमा सम्पर्क गर्नुहोस्।
लग-इन गरेपछि सबैभन्दा पहिले ड्यासबोर्ड देखिन्छ। यसमा तपाईंको पालिकाका किसानहरू सूचीकरण प्रक्रियाको कुन-कुन चरणमा छन् भन्ने देखाइएको हुन्छ। बायाँपट्टिको मेनुबाट कुनै पनि चरणको सूचीमा सोझै पुग्न सकिन्छ।
प्रत्येक मेनुको दायाँपट्टि देखिने अंकले सो चरणमा कति किसान पर्खिरहेका छन् भन्ने जनाउँछ। अंक शून्य भएमा त्यस चरणमा हाल गर्नुपर्ने कुनै काम छैन भन्ने बुझिन्छ।
गणक/सहजकर्ताले पेस गरेको विवरण सिधै वडामा पुग्दैन; पालिकाले जाँची वडामा पठाउनुपर्दछ। एकैपटक धेरै किसान छानेर पठाउन सकिने हुनाले यो काम छिटो सकिन्छ।
वडा समितिले प्रमाणीकरण गरेपछि विवरण पुनः पालिकामा आउँछ। कार्यपालिकाको तर्फबाट जाँची केन्द्रमा सिफारिस गर्ने अन्तिम स्थानीय निर्णय यही हो।
“केन्द्रमा वर्गीकरण गर्न पठाउन बाँकी” सूचीबाट किसान छानी विवरण खोल्नुहोस्। व्यक्तिगत विवरण, जग्गा, बाली र पशुपन्छी सबै खण्ड जाँच्नुहोस्। सिफारिस गरिसकेपछि विवरण स्थानीय तहबाट सच्याउन मिल्दैन, त्यसैले पठाउनुअघि राम्ररी जाँच्नुहोस्।
केन्द्रमा सिफारिस यो पृष्ठबाट एक-एक गरी होइन, सूचीबाट सिफारिस पत्रसहित एकैसाथ गरिन्छ (चरण ३)। यो पृष्ठमा जाँच्ने, र मिलेन भने वडामा फिर्ता पठाउने मात्र काम हुन्छ।
एक-एक गरी निर्णय गर्नुको साटो “केन्द्रमा वर्गीकरण गर्न पठाउन बाँकी” सूचीबाट धेरै किसान एकैपटक छानी केन्द्रमा पठाउन सकिन्छ। तरिका वडामा पठाउँदाकै जस्तै हो; फरक यत्ति हो कि यहाँ कार्यमा “केन्द्रमा सिफारिस” छान्नुपर्दछ।
पठाउनुअघि “सिफारिस पत्र” बटनबाट छानिएका किसानको नामावलीसहितको सिफारिस पत्र निकाल्न सकिन्छ। पत्र निकाल्नेबित्तिकै दर्ता र चलानी नम्बर सिर्जना भई “पठाइएका सिफारिस पत्र” मा अभिलेख हुन्छ, त्यसैले पत्र निकाल्नु नै पठाउनु सरह हो।
सिफारिस पत्र पालिकाको लेटरप्याडमा, केन्द्रलाई सम्बोधन गरी तयार हुन्छ। यसमा दर्ता नम्बर, चलानी नम्बर, मिति र छानिएका किसानको नामावली हुन्छ। नामावलीमा क्रम संख्या, किसानको नाम र वडा नम्बर मात्र राखिन्छ।
पत्रमा जारी गर्ने अधिकारीको डिजिटल हस्ताक्षर र कार्यालयको छाप स्वतः छापिन्छ। यी दुई “व्यक्तिगत प्रोफाइल” बाट अपलोड गरिएका हुनुपर्दछ; नभएमा पत्र खाली ठाउँसहित छापिन्छ र हातैले सही गर्नुपर्ने हुन्छ।
निकालिएका सबै पत्र बायाँ मेनुको “पठाइएका सिफारिस पत्र” मा अभिलेख रहन्छन्, त्यसैले पुरानो पत्र जहिले पनि खोली हेर्न सकिन्छ।
किसानको जुनसुकै खण्डको विवरण पालिकाले सच्याउन सक्दछ। किसानको विवरण पृष्ठबाट सच्याउनुपर्ने खण्ड (जस्तै “जग्गा तथा सिँचाई”) खोल्नुहोस्।
सच्याउने तरिका एउटै हो, तर किसान कुन चरणमा छ भन्ने अनुसार एउटा फरक पर्दछ। परिचय पत्र जारी भइसकेको किसानको विवरण सच्याउँदा “परिवर्तनको कारण” अनिवार्य रूपमा लेख्नुपर्दछ, जुन अभिलेखमा सुरक्षित रहन्छ। परिचय पत्र जारी नभएको अवस्थामा यो बाकस देखिँदैन।
केन्द्रले अनुसूची-५ अनुसार वर्ग तोकेपछि किसान “वर्गीकृत किसान” सूचीमा देखा पर्दछन्। यही सूचीबाट परिचय पत्र छापी किसानलाई हस्तान्तरण गर्ने र “कार्ड लिएको” भनी अभिलेख राख्ने काम हुन्छ।
सूचीमा प्रत्येक किसानको वर्ग र परिचय पत्रको अवस्था देखिन्छ। किसानले कार्ड बुझिसकेपछि सोही पङ्क्तिबाट “कार्ड लिएको” मा चिन्ह लगाउनुहोस्।
परिचय पत्र दुई पाना (अगाडि र पछाडि) मा छापिन्छ। प्रत्येक पाना ६.५ × ४.५ इन्च (१६५ × ११४ मि.मि.) ल्यान्डस्केप आकारको हुन्छ, त्यसैले प्रिन्टरमा कागजको आकार ६.५ × ४.५ इन्च, दिशा ल्यान्डस्केप र दुवैतर्फ छाप्ने (duplex) सेटिङ प्रयोग गर्नुहोस्।
अगाडिको भागमा किसानको परिचय (फोटो, क्यूआर, नाम, ठेगाना, परिचयपत्र नम्बर र म्याद) हुन्छ भने पछाडिको भागमा दस्तखतको ठाउँ र नवीकरणको तालिका हुन्छ।
छाप्नुअघि किसानको नाम, ठेगाना, फोटो, परिचयपत्र नम्बर र मिति ठीक छन् भनी अनिवार्य रूपमा जाँच्नुहोस्। गलत विवरण छापिएमा पुनः जारी गर्नुपर्ने हुन्छ। छापिएपछि पछाडिको भागमा अधिकारीको दस्तखत र कार्यालयको छाप लगाउनुहोस्।
परिचय पत्र जारी भइसकेपछि किसानको विवरण सच्याउनुपरेमा अद्यावधिक अनुरोध गरिन्छ। वर्गमा असर नपर्ने अनुरोध तुरुन्तै लागू हुन्छ भने जग्गा, आय वा पशुपन्छीसँग सम्बन्धित अनुरोध केन्द्रको स्वीकृतिपछि मात्र लागू हुन्छ।
अनुरोधमा क्लिक गरी कुन खण्डमा के परिवर्तन माग गरिएको हो र त्यसको कारण हेर्नुहोस्। अवस्था स्तम्भबाट अनुरोध केन्द्रमा पर्खिरहेको, लागू भएको वा अस्वीकृत भएको थाहा हुन्छ।
फिर्ता पठाइएको विवरण हराउँदैन; तलको तालिका अनुसार सम्बन्धित चरणमा फर्कन्छ र त्यहीँबाट पुनः सच्याएर अगाडि बढाउन सकिन्छ।
पालिकाले वडामा फिर्ता पठाएको विवरण “वडामा प्रमाणीकरण बाँकी” मा फर्कन्छ, अर्थात् वडाको कामको सूचीमा। केन्द्रले फिर्ता पठाएको विवरण पनि पालिकामा नरोकिई सोझै वडामै पुग्दछ, किनभने सच्याउने काम वडा तहबाट सुरु हुन्छ। पालिकाको इन्टेक चरणबाट फिर्ता गरिएको विवरण भने गणक/सहजकर्ताकहाँ “अपूर्ण भरिएको विवरण” मा फर्कन्छ।
कुन विवरण किन फिर्ता भयो भन्ने कुरा किसानको विवरण पृष्ठको “इतिहास” मा कारणसहित अभिलेख भएको हुन्छ।
किसानको पूरा विवरण आठ खण्डमा भरिन्छ र यही क्रममा देखिन्छ: पारिवारिक विवरण, जग्गा तथा सिँचाई, बाली उत्पादन, पशुपन्छी, व्यवसाय/आम्दानी, यन्त्र तथा संरचना, अनुदान विवरण र फोटो तथा कागजातहरू। यसभन्दा अघि आधारभूत विवरण (किसान दर्ता) भरिन्छ र अन्त्यमा अन्तिम जाँच गरी पेस गरिन्छ। यस अध्यायमा प्रत्येक खण्डको हरेक बाकसमा के लेख्ने, कुन विकल्प छान्ने र प्रणालीले कुन सीमा जाँच्छ भन्ने क्रमशः दिइएको छ।
सबै खण्डमा लागू हुने नियम: तारा (*) भएको बाकस अनिवार्य हो। नाम, टोल र उद्यमको नाम/ठेगाना देवनागरीमा लेख्नुपर्छ; अङ्ग्रेजी किबोर्डबाट टाइप गर्दा पनि बाकसले आफैँ देवनागरीमा बदल्छ। सङ्ख्याको बाकसमा सीमाभन्दा बढी वा नमिल्ने अङ्क लेख्नेबित्तिकै बाकस रातो हुन्छ र त्यसको तल कारण लेखिन्छ; नसच्याएसम्म खण्ड सुरक्षित हुँदैन।
क्षेत्रफल तीन बाकसमा लेखिन्छ: रोपनी-आना-पैसा (१ रोपनी = १६ आना, १ आना = ४ पैसा) वा बिघा-कट्ठा-धुर (१ बिघा = २० कट्ठा, १ कट्ठा = २० धुर)। त्यसैले आना ० देखि १५, पैसा ० देखि ३, कट्ठा र धुर ० देखि १९ सम्म मात्र मिल्छ। जस्तै ५ रोपनी ४ आना २ पैसा भए ५ | ४ | २ लेख्नुहोस्। बाली र पशुपन्छी खण्डको क्षेत्रफलको एकाइ जग्गा खण्डको पहिलो कित्ताको एकाइबाट आफैँ लिइन्छ।
खण्डको अन्त्यमा “सुरक्षित गरी अगाडि बढ्नुहोस्” थिच्दा विवरण सुरक्षित भई अर्को खण्ड खुल्छ। एउटै खण्डमा धेरै पङ्क्ति चाहिए “थप्नुहोस्” ले नयाँ पङ्क्ति थप्छ, “हटाउनुहोस्” ले हटाउँछ (विवरण भरिएको पङ्क्ति हटाउनुअघि प्रणालीले सोध्छ)। कुनै समूहको चिन्ह हटाउँदा त्यसको खण्ड लुक्छ र त्यसका बाकस सुरक्षित हुँदैनन्।
नयाँ किसान “नयाँ किसान दर्ता” बाट सुरु गरिन्छ; दर्ता भइसकेको किसानको यही विवरण प्रोफाइलको “आधारभूत विवरण” बाट सच्याइन्छ। दुवैमा बाकस उही हुन्। नयाँ दर्तामा अन्त्यमा “सहमति” मा चिन्ह लगाउनुपर्छ: किसानले विवरण सङ्कलन गर्न सहमति दिएपछि मात्र दर्ता हुन्छ।
मोबाइल नम्बर किसानको लग-इन पनि हो, त्यसैले किसानकै चलेको नम्बर लेख्नुहोस्। नागरिकता नम्बर र जारी जिल्ला नागरिकताको प्रमाणपत्र हेरेर मात्र लेख्नुहोस्।
| बाकस | के भर्ने | नियम / सीमा |
|---|---|---|
| नाम (नेपालीमा) * | किसानको पहिलो नाम | देवनागरी अक्षर र खाली ठाउँ मात्र, बढीमा १०० अक्षर |
| बीचको नाम, थर (नेपालीमा) | भए लेख्नुहोस् | देवनागरी मात्र |
| नाम/बीचको नाम/थर (अङ्ग्रेजीमा) | ऐच्छिक | A–Z, खाली ठाउँ, . ' - मात्र; अक्षरबाट सुरु |
| लिङ्ग * | पुरुष, महिला वा अन्य | छान्नै पर्छ |
| जन्म मिति (वि.सं.) * | पात्रोबाट छान्नुहोस् | साल १९७५ देखि २१०० वि.सं.; भविष्यको मिति मिल्दैन |
| मोबाइल नम्बर * | किसानको चलेको मोबाइल | ९८/९७/९६ बाट सुरु हुने १० अङ्क; अर्कोमा दर्ता भएको मिल्दैन |
| नागरिकता नम्बर * | प्रमाणपत्रमा लेखिएजस्तै | अङ्क, - र / मात्र, ३ देखि ३० अक्षर; अर्को किसानमा दर्ता भएको मिल्दैन |
| नागरिकता जारी जिल्ला * | प्रमाणपत्र जारी भएको जिल्ला | खोजेर छान्न मिल्छ |
| राष्ट्रिय परिचयपत्र नम्बर | भए मात्र | ८ देखि २० अङ्क (ड्यास चल्छ); अर्कोमा दर्ता भएको मिल्दैन |
| प्रदेश, जिल्ला, स्थानीय तह, वडा * | स्थायी ठेगाना | माथिल्लो छानेपछि मात्र तलको सूची आउँछ |
| टोल / मार्ग * | गाउँ/टोलको नाम | देवनागरी मात्र (अङ्क र चिन्ह चल्छ) |
| स्थायी ठेगाना सरह | खेती स्थायी ठेगानामै भए चिन्ह | चिन्ह नभए कृषि गरेको ठेगानाका सबै बाकस अनिवार्य |
| कृषि कार्यको क्षेत्र * | कृषि (बाली उत्पादन), पशुपन्छी/घाँसेबाली/मत्स्य, वा मिश्रित | कृषि छान्दा पशुपन्छी खण्ड र पशुपन्छी छान्दा बाली खण्ड देखिँदैन |
| वार्षिक औसत कति महिना कृषि कार्य? * | ३ महिनाभन्दा कम देखि बर्षैभरि | छान्नै पर्छ |
| शैक्षिक योग्यता * | निरक्षर, सामान्य लेखपढ, प्राथमिक, माध्यमिक, स्नातक वा माथि | छान्नै पर्छ |
| अध्ययन/तालिम (हरेक पङ्क्ति) | विषय, अवधि (जस्तै ३ महिना), वर्ष, प्रदान गर्ने निकाय, कैफियत | पङ्क्ति थपेपछि विषय अनिवार्य; वर्ष १९७५ देखि २१०० वि.सं. |
| सहमति (नयाँ दर्तामा मात्र) * | किसानले सहमति दिएपछि चिन्ह | चिन्ह बिना दर्ता हुँदैन |
परिवारमा भएका जम्मा पुरुष र महिलाको सङ्ख्या, तीमध्ये कृषिमा संलग्न सदस्यको सङ्ख्या र ती सदस्यको विवरण भरिन्छ। किसान आफैँ पहिलो पङ्क्तिमा आफैँ देखिनुहुन्छ; त्यो पङ्क्ति यहाँ सच्याउन मिल्दैन।
कृषिमा संलग्न सङ्ख्यामा किसान आफैँ पनि गनिनुहुन्छ। त्यसैले थप्न मिल्ने सदस्य पङ्क्ति = कृषिमा संलग्न सङ्ख्या − १। जस्तै संलग्न ३ जना भए किसानबाहेक २ जनाको विवरण थप्नुहोस्।
| बाकस | के भर्ने | नियम / सीमा |
|---|---|---|
| पुरुष *, महिला * | परिवारका सदस्यको सङ्ख्या | ० देखि ९९ |
| कृषिमा संलग्न सदस्य संख्या | किसानसहित | ० देखि ९९; पुरुष + महिलाभन्दा बढी हुँदैन |
| नाता | आफै, बुवा, आमा, छोरा, छोरी, पति, पत्नी, बुहारी आदि २६ विकल्प | पङ्क्ति थपेपछि अनिवार्य |
| नाम | सदस्यको नाम | देवनागरी मात्र; पङ्क्ति थपेपछि अनिवार्य |
| उमेर | वर्षमा | ० देखि १२० |
| लिङ्ग | पुरुष, महिला, अन्य | |
| फोन | भए मात्र | ९८/९७/९६ बाट सुरु हुने १० अङ्क |
| नागरिकता/अन्य | नागरिकता वा अन्य परिचय | ऐच्छिक |
| कृषि गतिविधि * | उत्पादन, प्रशोधन, बजारीकरण, कृषि उद्यम, कृषि श्रमिक | हरेक सदस्यको अनिवार्य |
| कृषि पेशामा संलग्न अवधि (वर्ष) * | १ देखि २०, वा २० भन्दा माथि | छान्नै पर्छ |
किसानले खेती गर्ने हरेक जग्गाको कित्ता वा टुक्राको छुट्टै कार्ड भरिन्छ: आफ्नो, परिवारको नाममा, भाडा/लिजमा लिएको वा दिएको, ऐलानी/पर्ती सबै यहीँ भर्न सकिन्छ। आफ्नै नाममा जग्गा नभए पनि भाडामा लिएर खेती गर्नुहुन्छ भने “जग्गा छैन” होइन, “छ” छानी स्वामित्वमा “भाडामा लिएको” छान्नुहोस्।
पहिलो कित्ताको क्षेत्रफलको एकाइ (रोपनी वा बिघा) नै बाली र पशुपन्छी खण्डको एकाइ बन्छ, त्यसैले मुख्य जग्गा पहिले भर्नुहोस्। ऐलानी/पर्ती जग्गाको विवरण तथ्याङ्कका लागि मात्र हो, कानुनी प्रयोजनमा मान्य हुँदैन।
| बाकस | के भर्ने | नियम / सीमा |
|---|---|---|
| स्वामित्व | आफ्नो, परिवारको नाममा, ऐलानी/पर्ती, भाडामा लिएको, भाडामा दिएको | विवरण भरिएको कार्डमा अनिवार्य |
| किसिम | खेत (धान फल्ने समतल) वा पाखो/बारी | ऐच्छिक |
| प्रयोग | बाँझो, कृषि वन, कृषि, पशुपन्छी/मत्स्यपालन, कृषि उद्योग, मिश्रित | ऐच्छिक |
| वर्गीकरण | मालपोत अभिलेख अनुसार कृषि वा गैर-कृषि | केन्द्रमा सिफारिसका लागि कम्तीमा एउटा कृषि चाहिन्छ |
| एकाइ | रोपनी-आना-पैसा, बिघा-कट्ठा-धुर, वर्ग मिटर | पहाडमा प्रायः रोपनी, तराईमा बिघा |
| क्षेत्रफल | तीन बाकस (वर्ग मिटरमा एउटै) | आना ०–१५, पैसा ०–३, कट्ठा ०–१९, धुर ०–१९; शून्य क्षेत्रफल मिल्दैन |
| सिँचित क्षेत्र छ | सिँचाई पुग्छ भने चिन्ह | चिन्ह नभए सिँचाई नभएको मानिन्छ |
| सिँचित क्षेत्रफल | पानी पुग्ने भाग | माथिको क्षेत्रफलभन्दा बढी हुन हुँदैन |
| सिँचाई सुविधा | बर्षैभरि सिँचाइ सुविधा भएको वा नभएको | |
| सिँचाईको स्रोत | कुलो, नहर, पोखरी, भूमिगत, लिफ्ट, पम्प, सौर्य आदि; एकभन्दा बढी छान्न मिल्छ | “अन्य” छान्दा स्रोतको नाम अनिवार्य |
| सम्झौताको अर्को पक्ष * | भाडामा लिएको/दिएको जग्गामा, जग्गा दिने वा लिनेको नाम | भाडाको जग्गामा अनिवार्य |
| सम्झौता * | करार, भाडा, ठेक्का, बन्धकी, अधियाँ | भाडाको जग्गामा अनिवार्य |
| अन्य स्थानमा खेती | प्रदेश, जिल्ला, स्थानीय तह, वडा, क्षेत्रफल, सिँचाई | चिन्ह लगाएपछि कम्तीमा एउटा स्थान थप्नुपर्छ |
किसानले लगाउने हरेक बालीको नाम, क्षेत्रफल र वार्षिक उत्पादन भरिन्छ। पहिले कुन कुन समूहका बाली लगाउनुहुन्छ भनी चिन्ह लगाउनुहोस्; चिन्ह लगाएको समूहको मात्र खण्ड खुल्छ र त्यसैमा बाली थपिन्छ।
केही समूहमा थप बाकस आउँछन्: फलफूलमा बोट सङ्ख्या; चियामा श्रोत र सी.टी.सी., अर्थोडक्स, हर्बल र अन्यको उत्पादन (के.जी.); च्याउमा टनेल सङ्ख्या र प्लाष्टिक घरको क्षेत्रफल; मौरीमा घार सङ्ख्या र उत्पादनको प्रकार; रेशममा किरा सङ्ख्या। बीउ/बेर्ना नर्सरीमा प्रकार (बीउ वा बेर्ना), बाली, बालीको नाम र किसिम (स्थानीय वा उन्नत) क्रमैसँग छानिन्छ।
| बाकस | के भर्ने | नियम / सीमा |
|---|---|---|
| बालीको नाम | समूहको सूचीबाट (च्याउ/मौरी/रेशमको जात, पुष्पको नाम) | अनिवार्य; “अन्य” छान्दा नाम लेख्नुपर्छ |
| बोट सङ्ख्या (फलफूल) | फलेका वा लगाएका बोट | ० वा बढी, पूर्ण अङ्क |
| क्षेत्रफल | तीन बाकस | रेशममा “किम्बु लगाइएको क्षेत्रफल”; च्याउ र मौरीमा हुँदैन |
| उत्पादन परिमाण | वार्षिक उत्पादन | एकाइ के.जी. (पूर्वनिर्धारित), क्विन्टल वा मेट्रिक टन; अन्य बालीमा संख्या पनि |
| श्रोत र चार उत्पादन (चिया) | बगान वा अन्य; सी.टी.सी., अर्थोडक्स, हर्बल, अन्य के.जी.मा | जम्मा उत्पादन यी चारको जोड |
| जात (कफी) | अरेविका वा रोवस्टा | ऐच्छिक |
| टनेल सङ्ख्या, प्लाष्टिक घर क्षेत्रफल (च्याउ) | क्षेत्रफल वर्ग मिटर वा गोलामा | पूर्ण अङ्क |
| घार सङ्ख्या, उत्पादनको प्रकार (मौरी) | मह, घार, गोला, रोयल जेली, प्रोपेलिस, भेनोम, मैन, अन्य | मह/मैन आदि के.जी.मा, घार/गोला सङ्ख्यामा |
| किरा संख्या (रेशम) | किराको बाकस सङ्ख्या | पूर्ण अङ्क |
| उत्पादनको बढीमा सीमा | प्रणालीले के.जी.मा बदलेर जाँच्छ | तरकारी/औद्योगिक १,००० मे.ट.; खाद्यान्न २०० मे.ट.; फलफूल/कफी/च्याउ/चिया १०० मे.ट.; दलहन/तेलहन/मसला/बीउ/अन्य ५० मे.ट.; पुष्प २० मे.ट.; मौरी (के.जी.मा) ५,००० के.जी. |
किसानले पालेका पशु, पन्छी, माछा र घाँसेबालीको विवरण भरिन्छ। पहिले पाल्ने प्रकारमा चिन्ह लगाउनुहोस्; हरेक प्रकारको छुट्टै खण्ड खुल्छ र जात अनुसार पङ्क्ति थपिन्छ।
बाख्रा, भेँडा र बंगुरमा एउटै सङ्ख्याको सट्टा भूमिका अनुसार गनिन्छ (जस्तै बाख्रामा माउ, खसी, बोका, पाठा/पाठी) र जम्मा आफैँ जोडिन्छ। गाई र भैंसीमा सङ्ख्यासँगै दुध दिने महिना र दैनिक दुध; कुखुरा र अन्य पन्छीमा वार्षिक अण्डा र बिक्री सङ्ख्या; माछामा पोखरीको क्षेत्रफल, पोखरी सङ्ख्या, प्रयोजन र उत्पादन; घाँसेबालीमा घाँसको किसिम, जात, क्षेत्रफल, हरियो घाँस (मे.ट.) र बीउ (के.जी.) भरिन्छ।
| बाकस | के भर्ने | नियम / सीमा |
|---|---|---|
| जात/नश्ल | गाई: स्थानीय, उन्नत, चौरी, याक/नाक; भैंसी: स्थानीय, उन्नत; बाख्रा: स्थानीय, उन्नत, च्याङ्ग्रा; बंगुर: स्थानीय, उन्नत, बँदेल; कुखुरा: स्थानीय, लेयर्स, ब्रोइलर, प्यारेन्ट, अन्य | “अन्य” छान्दा नाम अनिवार्य |
| सङ्ख्या | पालेको जम्मा | कुखुरा बढीमा १,००,०००; गाई, भैंसी, बाख्रा, भेँडा, बंगुर, अन्य पन्छी बढीमा १,००० |
| माउ, खसी, बोका, पाठा/पाठी (बाख्रा) | भूमिका अनुसार | जम्मा पनि १,००० भित्र |
| माऊ, थुमा, पाठापाठी (भेँडा); माउ, भाले, पाठा/पाठी (बंगुर) | भूमिका अनुसार | जम्मा १,००० भित्र |
| वार्षिक औसत दुध दिने महिना | गाई/भैंसी | ० देखि १२ |
| दैनिक दुध उत्पादन (लि.) | सबै गाई वा भैंसीको जम्मा | प्रति गोटा बढीमा ५० लि. (चौरी/याक १० लि.) × सङ्ख्या |
| वार्षिक औसत अण्डा उत्पादन | कुखुरा/पन्छी | प्रति गोटा बढीमा ३५० × सङ्ख्या |
| जात/प्रजाती (माछा) | रोहु, नैनी, भाकुर, सिल्भर कार्प, ग्रास कार्प, कमन कार्प, ट्राउट, टिलापिया आदि; धेरै छान्न मिल्छ | |
| पोखरीको क्षेत्रफल, सङ्ख्या (माछा) | पोखरीको जम्मा क्षेत्रफल र पोखरी सङ्ख्या | प्रति पोखरी बढीमा ५ हेक्टर |
| उत्पादन प्रयोजन, एकाइ, परिमाण (माछा) | मासु, जिउँदो बिक्री वा भुरा; के.जी., संख्या, क्विन्टल, मे.ट. | प्रति हेक्टर बढीमा ३०,००० माछा (तौलमा औसत २.५ के.जी. प्रति माछा) |
| घाँसको किसिम, जात (घाँसे बाली) | हिउँदे, वर्षे, वहुवर्षे, डालेघाँस, नर्सरी, हे, साइलेज, अन्य | सूचीमा नभए जात लेख्नुहोस् |
| हरियो घाँस उत्पादन (मे. टन), बीउ उत्पादन (के.जी.) | घाँसे बालीको वार्षिक उत्पादन | ० वा बढी |
| प्रकार (अन्य पशु) | घोडा, खच्चड, गधा, खरायो, कुकुर, बिरालो, अन्य | अनिवार्य |
यस खण्डमा किसानको दर्ता भएको कृषि फर्म वा उद्यम, सहकारी/समूहको सदस्यता र वार्षिक आम्दानी भरिन्छ। फर्म वा उद्यम नभए त्यसका बाकस खाली छोड्नुहोस्।
| बाकस | के भर्ने | नियम / सीमा |
|---|---|---|
| व्यवसाय फर्म/उद्यमको नाम | दर्ता भएको नाम | देवनागरी मात्र; खाली भए फर्म नभएको मानिन्छ |
| ठेगाना | फर्मको ठेगाना | देवनागरी मात्र |
| दर्ता नम्बर | दर्ता प्रमाणपत्र अनुसार | |
| VAT/PAN नम्बर | भए मात्र | ९ देखि १५ अङ्क |
| सदस्य संख्या | फर्मका सदस्य | ० वा बढी |
| दर्ता मिति (वि.सं.) | पात्रोबाट | भविष्यको मिति मिल्दैन |
| दर्ता भएको कार्यालय | जस्तै घरेलु तथा साना उद्योग कार्यालय | देवनागरी मात्र |
| किसिम | कृषि, पशुपालन, मिश्रित | |
| वार्षिक रोजगारी सिर्जना सङ्ख्या | फर्मले दिएको रोजगारी | ० वा बढी |
| अध्यक्ष वा सञ्चालकको नाम | देवनागरी मात्र | |
| सहकारी/समूह: प्रकार, नाम | समूह वा सहकारी; त्यसको नाम देवनागरीमा | नाम नभएको पङ्क्ति सुरक्षित हुँदैन |
| कृषि पेशाबाट हुने (रु.) | बाली, पशुपन्छी, मत्स्यसमेतको वार्षिक आम्दानी; खानाको लागि प्रयोग हुने कृषि उत्पादनलाई समेत समेट्नुपर्छ | ० वा बढी |
| गैर कृषि पेशाबाट हुने (रु.) | अन्य पेशाको वार्षिक आम्दानी | ० वा बढी |
| जम्मा (रु.) | आफैँ जोडिन्छ | लेख्न मिल्दैन |
यो खण्डमा दुई ट्याब छन्: “यन्त्र” र “संरचना”। दुवै छुट्टाछुट्टै सुरक्षित गर्नुपर्छ; यन्त्र वा संरचना नभए पनि “छैन” छानी सुरक्षित गर्नुहोस्, नत्र प्रणालीले अर्को ट्याबमा फर्काउँछ।
यन्त्रमा स्वामित्व “आफ्नो” भए मात्र सङ्ख्या र क्षमता सोधिन्छ; भाडामा वा समूह/सहकारीको यन्त्रमा स्वामित्व छानेपछि पुग्छ। क्षमता नहुने यन्त्र (जस्तै मिल्किङ्ग मेशिन, ट्रली, नेट) मा क्षमताको बाकस आउँदैन।
| बाकस | के भर्ने | नियम / सीमा |
|---|---|---|
| यन्त्रको नाम | समूहको सूचीबाट, जस्तै मिनी टिलर, पावर टिलर, ट्र्याक्टर, पम्पसेट, स्प्रेयर | “अन्य” छान्दा नाम अनिवार्य |
| स्वामित्व * | आफ्नो, भाडामा, समूह, सहकारी | अनिवार्य |
| संख्या (आफ्नो यन्त्र) | कति वटा | १ देखि १० |
| क्षमता र एकाइ (आफ्नो यन्त्र) | अश्वशक्ति, सीसी, किलोवाट, लिटर | बढीमा ५०० अश्वशक्ति, ५,००० सीसी, ३७० किलोवाट, १०,००० लिटर |
| संरचनाको प्रकार | सेड हाउस, भण्डार घर, प्लास्टिक घर/नेट हाउस, गोठ, खोर, बायोग्यास, पोखरी, ट्याङ्की आदि | प्लास्टिक घर/नेट हाउसमा उप-प्रकार पनि अनिवार्य |
| संख्या (संरचना) | कति वटा | १ देखि ५० (सेड हाउस र गोठमा १००) |
| क्षेत्रफल र एकाइ (संरचना) | एउटै बाकसमा | वर्ग मिटर वा वर्ग फिट; अनिवार्य |
किसानले कुनै निकायबाट पाएको भनी बताएको अनुदान यहाँ भरिन्छ। कार्यालयले प्रमाणित गरेको संस्थागत अनुदान अलग्गै अभिलेख हुन्छ, यहाँ सच्याइँदैन।
अनुदानको प्रकार छानेपछि मात्र विस्तृत विवरणको सूची आउँछ, र विस्तृत विवरण अनुसार परिमाणको बाकसको नाम र एकाइ आफैँ मिलिन्छ: बीउबिजन र मलमा परिमाण (के.जी.), सिंचाईमा क्षेत्रफल, बीमामा रकम, बाँकीमा सङ्ख्या।
| बाकस | के भर्ने | नियम / सीमा |
|---|---|---|
| अनुदानको प्रकार | कृषि, पशुपन्छी पालन, अन्य | अनिवार्य |
| विस्तृत विवरण | कृषि: बीउबिजन/बेर्ना, मल, यन्त्र तथा उपकरण, संरचना, अन्य; पशुपन्छी: गाई, भैंसी, बाख्रा/भेडा, बंगुर, कुखुरा, माछापालन, यन्त्र, संरचना आदि; अन्य: सिंचाई, बीमा, कृषि मिटर | अनिवार्य; “अन्य” भए के हो लेख्नुपर्छ |
| परिमाण/संख्या/क्षेत्रफल/रकम | विस्तृत विवरण अनुसार | अङ्कमा |
| एकाइ | के.जी., संख्या, रोपनी, बिघा, कठ्ठा, वर्ग मिटर, रुपैयाँ | एउटै एकाइ हुनेमा आफैँ छानिन्छ |
| अनुदानित रकम (रु.) | अनुदानबापतको रकम | बढीमा रु. १ करोड |
| अनुदान % | कति प्रतिशत अनुदान | ० देखि १०० |
| अनुदान दिने निकाय * | स्थानीय तह, प्रदेश, संघीय, आयोजना | अनिवार्य |
| कार्यालयको प्रकार, प्रदायक कार्यालय | निकाय अनुसारको सूची; स्थानीय तहमा प्रदेश, जिल्ला र पालिका | सूचीमा नभए “अन्य” छानी नाम लेख्नुहोस् |
| अनुदान पाएको साल (वि.सं.) | सूचीबाट | २०५० देखि चालु साल |
| कैफियत | थप कुरा भए | ऐच्छिक |
किसानको फोटो र नागरिकता, लालपुर्जा जस्ता कागजातको फोटो वा PDF यहाँ अपलोड गरिन्छ। फाइल छान्नेबित्तिकै अपलोड हुन्छ; तस्बिर आफैँ सानो बनाइन्छ र त्यसभित्रको स्थान (GPS) जस्ता विवरण हटाइन्छ।
मोबाइलबाट प्रयोग गर्दा “फोटो खिच्नुहोस्” बटनले सिधै क्यामेरा खोल्छ। कागजातको फोटो उज्यालोमा, पूरै पाना देखिने गरी खिच्नुहोस्।
| बाकस | के भर्ने | नियम / सीमा |
|---|---|---|
| किसानको फोटो | JPG, PNG वा WebP | एउटा मात्र; नयाँले पुरानो बदल्छ |
| कागजात | JPG, PNG, WebP वा PDF | प्रति फाइल बढीमा ५ एम.बी. |
| उही फाइल दोहोर्याएर | पहिले नै अपलोड भएको ठ्याक्कै उही फाइल | मिल्दैन: “यो फाइल पहिले नै अपलोड भइसकेको छ।” |
| कागजात हटाउने | कागजातको रातो बटन | हटाउनुअघि प्रणालीले सोध्छ; बदल्न हटाएर फेरि अपलोड गर्नुहोस् |
अन्तिम जाँचमा सबै खण्डमा भरिएको विवरण एकै पृष्ठमा देखिन्छ। किसानसँगै बसेर एक-एक गरी पढ्नुहोस्। कुनै विवरण मिलेन भने सोही खण्डको “सम्पादन” बाट सच्याउनुहोस्; सच्याएपछि फेरि यहीँ फर्किन्छ।
कुनै अनिवार्य खण्ड बाँकी भए “अझै पेश गर्न मिल्दैन” भनी बाँकी खण्डका बटन देखिन्छन्; तिनमा थिचेर सिधै सो खण्डमा पुगिन्छ।
गणक/सहजकर्ताले “गणक/सहजकर्ता आवेदन” बाट दिएको आवेदन तपाईंको पालिकामा आउँछ। बायाँ मेनुको गणक/सहजकर्ता सूचीमा “बाँकी” मा ती आवेदन देखिन्छन्; “सक्रिय” र “निष्क्रिय” मा अरू गणक/सहजकर्ता छन्।
आवेदन खोली निवेदकको विवरण र कागजात (नियुक्ति पत्र, नागरिकता, फोटो) जाँच्नुहोस्। मिलेमा “गणक/सहजकर्ता सक्रिय गर्नुहोस्” थिच्नुहोस्; गणक/सहजकर्ताले त्यसपछि मात्र लग-इन गरी किसान दर्ता गर्न सक्नुहुन्छ र प्रणालीले गणक/सहजकर्ता कोड दिन्छ। काम छाडेको वा नमिलेको गणक/सहजकर्तालाई “गणक/सहजकर्ता निष्क्रिय गर्नुहोस्” बाट रोक्न सकिन्छ; उसले दर्ता गरेका किसानको विवरण भने रहिरहन्छ।